Innowacyjna Europa w duchu gospodarki o obiegu zamkniętym była tematem przewodnim V Bałtyckiego Forum Ekologicznego w Kołobrzegu. Innowacje mają służyć ochronie środowiska i skierować naszą gospodarkę na tory obiegu zamkniętego. Już nie czas na zastanawianie się, czy robić, czas podejmować odważne decyzje i zacząć działać…, ale działać mądrze – mówiła podczas Forum, jego organizator Hanna Marlière, prezes Fundacji Pro terra.

Podczas trzydniowego V Bałtyckiego Forum Ekologicznego, które odbyło się 20-22 czerwca 2018 r w Kołobrzegu, dominującymi tematami była ekologia i gospodarka o obiegu zamkniętym. Oficjalnego otwarcia Forum dokonali prezydent miasta Kołobrzeg Janusz Gromek i Anna Mieczkowska członek zarządu Województwa Zachodniopomorskiego. Uczestników Forum przywitała Hanna Marlière, organizator Forum i prezes Fundacji Pro terra. – XXI wiek jest zdecydowanie wiekiem postępu technologicznego. Obserwujemy niezwykły rozwój innowacyjnych rozwiązań. Z drugiej strony, stoimy przed ogromnymi wyzwaniami w zakresie ekologii i ochrony środowiska. – mówiła Hanna Marlière, prezes Fundacji Pro terra. – Ważnym jest zatem – mówiła H. Marlière – aby nie tylko zapoznawać się z najnowszymi technologiami, ale też być inicjatorem rozwoju innowacji. Do tego niezbędne jest finansowanie, stabilność prawna oraz możliwość zaplanowania docelowego rynku, gdyż przedsięwzięcia innowacyjne wiążą się z większym ryzykiem niż wdrożenia rozwiązań już znanych.

Sesję inauguracyjną rozpoczęła w imieniu Głównego Inspektora Ochrony Środowiska Beata Atałap z Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Środowiska z Koszalina. Dzięki przekazowi online wykłady inauguracyjne uczestnikom Forum mieli okazje przekazać Elżbieta Bieńkowska, Komisarz UE ds. rynku wewnętrznego, przemysłu, przedsiębiorczości i MŚP oraz Andrzej Grzyb, Poseł do Parlamentu Europejskiego.

Honorowym patronatem objęli: Krajowa Izba Gospodarcza, Marszałek Województwa Zachodniopomorskiego, Marszałek Województwa Wielkopolskiego. Forum nie mogło by się odbyć, gdyby nie jego partnerzy. Partnerem Strategicznym było Miasto Kołobrzeg i Green Management Group. Partner generalny: Bollegraaf, partner biznesowy – Profeko, Partnerzy: Green Code, SGS, Pellenc, Wellington. Patronat  nad wydarzeniem objęli: Polskie Stowarzyszenie ZERO WASTE oraz IGOZ. Media patronackie: Dziennik Rzeczpospolita, www.gramwzielone.pl, www.teraz-srodowisko.pl,  www.euractiv.pl i magazyn Biomasa.

Podczas wieczornej uroczystej Gali, 20 czerwca 2018 r., wręczono cztery wyróżnienia w kategorii „Ekoinicjatywa” za zaangażowanie, inicjowanie działań proekologicznych i popularyzację wiedzy z zakresu zrównoważonego rozwoju oraz dbałości o stan środowiska. Z rąk prezes Fundacji Pro terra a Hanny Marlière dyplomy wraz z Green Certificate odebrali: Janusz Gromek, Prezydent m. Kołobrzeg, Tomasz Wojciechowski z Instytutu Gospodarki o Obiegu Zamkniętym, firma Remondis Szczecin oraz ekolog Dominik Dobrowolski.

GOZ kierunkiem rozwoju Polski

Głównymi tematami podczas V Bałtyckiego Forum Ekologicznego były: gospodarka o obiegu zamkniętym, gospodarka odpadami, innowacje na rzecz ochrony środowiska, Prawo wodne w praktyce oraz zarządzanie, planowanie i finansowanie w ochronie środowiska.

Gospodarka o obiegu zamkniętego to koncepcja, która ma ogromne znaczenie dla naszego kraju, jak i w polityce unijnej. Cechą tej gospodarki jest zasobo- i energooszczędność. Ochrona nieodnawialnych surowców Ziemi, poprzez zwiększanie świadomości ekologicznej społeczeństwa stanowi kwintesencję potrzebnych zmian, na które wskazuje Unia Europejska. Gospodarka obiegu zamkniętego (GOZ) nie dotyczy jedynie kwestii zawracania do obiegu odpadów, lecz przede wszystkim długoterminowego planowania w kierunku zrównoważonego rozwoju. Wskazane kierunki i możliwości rozwoju w nowym modelu gospodarki są szansą nie tylko na rozwój Polskiej gospodarki, ale przede wszystkim na wykorzystanie nowych, jak i dostępnych instrumentów wraz z metodami na rzecz ochrony środowiska.

Dlatego nie mogło zabraknąć panelu dyskusyjnego dotyczącego szans rozwoju w Polsce gospodarki o obiegu zamkniętym, którego moderatorem była Katarzyna Błachowicz (dyrektor Fundacji Pro terra). Zaproszeni paneliści reprezentujący sektory związane z: wodą i ściekami – Tadeusz Arkit (prezes Rejonowego Przedsiębiorstwa Wodociągów i Kanalizacji w Chrzanowie), czystym powietrzem (tu: czysty transport) – Anna Skarbek-Żabkin (Forum Elektromobilności), recyklingiem – Szymon Dziak-Czekan (prezes Stowarzyszenia „Polski Recykling” i zielonym budownictwem – Bartosz Królczyk (prezes Stowarzyszenia Wielkopolski Dom Pasywny) wskazali wspólny dla tych branż mianownik, jakim jest właśnie GOZ.

W ramach Forum poruszane były również tematy związane z gospodarką odpadami m.in. gospodarką opakowaniową wynikająca z nowego pakietu GOZ, zmianami systemowymi gospodarki odpadami, omówiono rozszerzoną odpowiedzialność producenta, jak i system depozytowy na Litwie, czy też rejestr w bazie danych o odpadach.

Nie zabrakło tematu będącego języczkiem uwagi w ostatnich tygodniach polskich mediów, a będącego solą w oku branży związanej z odpadami, czyli problemu coraz częstszych pożarów odpadów. Na tym zagadnieniu skupiono się podczas panelu dyskusyjnego „Palący problem odpadów”, w którym udział wzięli: Małgorzata Kozicka-Ochal z Urzędu Marszałkowskiego Województwa Mazowieckiego, Mariusz Adamski z Urzędu Marszałkowskiego Województwa Zachodniopomorskiego, Hanna Marlière z Fundacji Pro terra, Tomasz Wojciechowski z Instytutu Gospodarki o Obiegu Zamkniętym. Debatę moderowała Katarzyna Błachowicz, dyrektor Fundacji Pro terra. Omówiono przy tym kierunki nowelizacji ustawy o odpadach, a także wskazano konieczne zmiany w systemie gospodarki odpadami. Wskazywano, że głównym problemem jest m.in. zagospodarowanie odpadów, jak i choćby brak mierzalnych parametrów kontroli dla inspektorów ochrony środowiska.

Wiodącym tematem Forum były innowacje i temu zagadnieniu poświecono jedną z sesji. Innowacje ekologiczne są narzędziem wspierającym zrównoważony rozwój, jednakże by uzyskać pożądane efekty w postaci czystego środowiska istotne jest znalezienie na nie funduszy, o których mówiła Monika Karwat-Bury z PARP. Poruszono również kwestie zintegrowanego monitoringu gospodarki odpadami, jako jednego z elementów Smart City, oraz wskazano efektywne modele gospodarcze. Nie można było tutaj nie wspomnieć o prężnie rozwijającej się branży recyklingu odpadów tworzyw sztucznych w Polsce i nowych jej kierunkach. Od 2024 r. kraje Europejskie są zobowiązane wprowadzić zbiórkę bioodpadów, co w Polsce już ma miejsce. Jednakże, aby mówić o pozytywnych rezultatach trzeba prowadzić efektywną edukację ekologiczną w gminach, którą uczestnikom przybliżyła Agnieszka Spodzieja z Green Code.

Nadrzędnym tematem jednej z sesji było prawo wodne w praktyce. Zostały omówione wyzwania organizatora systemu, jak wdrażanie nowych przepisów ustawy Prawo Wodne, praktyka przygotowania i zatwierdzania taryf za zbiorowe zaopatrzenie w wodę i zbiorowe odprowadzanie ścieków przez nowe organy regulacyjne. Nie pominięto, jakże uciążliwego tematu, jakim są odory i ich wpływ na komfort życia mieszkańców miast i wsi. Podczas kolejnej sesji „Zarządzanie, planowanie i finansowanie w ochronie środowiska” jej uczestnicy mieli sposobność dzięki Kindze Jacewicz z Urzędu Marszałkowskiego Województwa Zachodniopomorskiego zapoznania się z możliwościami planowania i finansowania inwestycji proekologicznych. Poza tym omówiono wyzwania, przed którymi staną w latach 2020-2035 r. samorządy, a Wojciech Butrym z Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Szczecinie przybliżył temat Klastrów Energii i pozytywnych rezultatów ich działania. Nie zabrakło również zagadnień związanych z budowaniem i zarządzeniem ekowizerunkiem w samorządach i przedsiębiorstwach.

Festiwal Ekologiczny

W ramach V Bałtyckiego Forum Ekologicznego organizowany był Festiwal Ekologiczny, który jest już na stałe wpisany w kalendarz wydarzeń promujących proekologiczne postawy na rzecz zrównoważonego rozwoju w Kołobrzegu. Pod honorowym patronem Prezydenta Kołobrzegu  miasto to na kilka dni zamienia się w ekologiczną stolicę Polski. Co nie dziwi, gdyż w tym czasie inicjowanych jest wiele działań edukacyjnych od prelekcji, warsztatów animacji, poprzez paradę rowerową, ekobieg, czy propagowanie zasady „nie wyrzucaj, tylko oddaj”. W tym przypadku „Oddaj kółka w dobre ręce, czyli zbiórka, rowerów, rolek i deskorolek”. Zebrany sprzęt (rowery, łyży, rolki) zostały przekazane dzieciom i młodzieży z Rodzinnego Pogotowia Opiekuńczego oraz Rodzinnego Domu Dziecka w Kołobrzegu.

Nie wyrzucaj, wymieniaj!

Są takie miejsca, gdzie można bezpłatnie nie tylko zostawić niepotrzebne, użyteczne jeszcze ubrania, książki, zabawki, ale i zabrać to co nam jest potrzebne. Celem takich miejsce jest dzielenie się rzeczami i nadawanie im ponownego życia, a nie wyrzucanie do kosza, by zasilały o kolejne tony śmieci, składowiska odpadów. Ekonomia dzielenia to jeden z modeli gospodarki wpisany w nowy kierunek, którym zmierza Europa – gospodarki o obiegu zamkniętym GOZ. Jednakże, kierunek ten propagowany jest już oddolnie przez społeczności lokalne. Dlatego organizatorzy zainicjowali takie działanie podczas Festiwalu Ekologicznego. Postawiono mobilną „szafa”, miejsce w którym można było odwiesić niepotrzebne ubrania, zostawić książkę, do której już nie wrócimy, czy zabawki, z których wyrosły nasze pociechy. – Celem bowiem jest dzielenie się rzeczami i nadawanie im ponownego życia, aby jako kolejne tony śmieci nie zasilały składowisk odpadów. – mówi Katarzyna Błachowicz, koordynator Bałtyckiego Forum Ekologicznego, dyrektor Fundacji Pro terra. Przy tym dodaje, że najtrudniej wbrew pozorom jest się przemóc, by zabrać rzeczy z takiego miejsca, a nie jedynie je tam zostawić. Organizatorzy mają nadzieje, że zapoczątkowana podczas Festiwalu inicjatywa znajdzie kontynuację w Kołobrzegu, jako stały element inicjatyw lokalnych wzorem innych miast jak Piła czy Poznań.

Na tym nie kończyły się festiwalowe atrakcje, gdyż istotne jest również, by nie tylko nasze otoczenie było czyste, ale również morze i rzeki. Jedną z nich – Parsętą – kajakiem dopłynął do Kołobrzegu ekolog Dominik Dobrowolski, by zakończyć na bałtyckiej plaży jeden z etapów „Recykling rejsu”. Główny cel Recykling Rejsów to przede wszystkim walka z zanieczyszczeniem oceanów, mórz, rzek, jezior. Niestety zaśmiecenie wzrasta każdego roku. Ponad 80% odpadów trafiających do mórz pochodzi z lądu.

Showroom innowacji

Showroom innowacji jest nową inicjatywą, która towarzyszyła Forum Ekologicznemu i Festiwalowi Ekologicznemu. Do Showroom zaproszono wybrane firmy realizujące przedsięwzięcia lub dysponujące innowacyjnymi technologiami w zakresie ekologii lub ochrony środowiska. Organizatorzy promowali inicjatywy nowe, dotychczas w Polsce niewdrożone lub wdrożone w bardzo ograniczonym zakresie, zapraszając najlepszych przedstawicieli branży. Ponadto, w ramach showroom innowacji zaprezentowano „najlepsze praktyki” i praktyczne przykłady wdrożeń z zakresu gospodarki o obiegu zamkniętym. W tym roku prezentowano lampę z upcyklingu, jak i torebkę z łupin orzecha kokosowego.

W V Bałtyckim Forum Ekologicznym udział wzięli przedstawiciele rządu, samorządów, przedsiębiorców, świata nauki, biznesu oraz organizacji ekologicznych, którzy nie tylko wymienili się wiedzą, doświadczeniami, lecz również wskazali  możliwości zrównoważonego rozwoju w każdej dziedzinie w połączeniu z edukacją ekologiczną. Forum stało się doskonałym miejscem do budowania dialogu i wymiany doświadczeń. – Fundacja Pro terra wierzy, że wnioski uczestników Forum będą wsparciem dla kierunków kształtowania przyszłej polityki środowiskowej Polski – podczas zamknięcia trzydniowego Forum mówiła prezes Hanna Marlière.